جامعه شناسی

  • ۰
  • ۰

این یادداشت کوتاه نوشته "همایون کاتوزیان" و ترجمه اینجانب است که از نظرتان می گذرد:

ابوالحسن ابتهاج که در سن 99 سالگی چشم از جهان فروبست نخستین تکنوکرات ایران در دوران مدرن به شمار می رود یک تکنوکرات پیش ازاینکه این واژه هنوز ابداع شده باشد او پیشگام تاسیس بانک مرکزی، برنامه ریز توسعه و متخصص اقتصاد محسوب می گردید در یک خانواده مرفه و مترقی در استان گیلان چشم به جهان گشوده و در رشت به تحصیل پرداخته و پس از آن عازم پاریس و بیروت گردید مجددا به رشت بازگشت و در آغاز جنگ جهانی اول در مدرسه آمریکایی و پس از آن در تهران تحصیلاتش را ادامه داد

انگلیسی و فرانسه را با زبانی سلیس تکلم می نمود و بر زبان روسی نیز مسلط بود دانش او از بانکداری و برنامه ریزی اقتصادی از خلال تجارب وسیع عملی اش به دست آمده بود در 21 سالگی وارد بانک شاهنشاهی ایران که در تملک بریتانیا قرار داشت گردید و 15 سال بعد بنا به اصرار علی اکبر داور وزیر توانمند مالیه از آنجا استعفا داده و به سطوح عالیه بروکراسی دولت منتقل شد  

ابتهاج به ریاست بانک ملی – وسپس بانک مرکزی ایران- منصوب گردید و پس از آن در دهه های 1940 و1950 در راس سازمان برنامه و بودجه قرار گرفت تا اینکه بر سر برخی مسائل اصولی با شاه و دستگاه او به اختلاف نظر برخورد انتقاد مستمر او از فساد منجر به زندانی شدنش شد که در نهایت به تبرئه اش انجامید او بنیانگزار بانک ایرانیان و پیشرو در بانکداری خصوصی بود که تا زمان بازنشستگی اش در سال 1977 بدان می پرداخت پس از آن در کن فرانسه و عاقبت در لندن اقامت گزید

شخصیت صادق و درخشان ابتهاج آنقدر دارای اعتماد به نفس، رک گویی و ناشکیبایی بود که وی را برای سیاستمدار خوب شدن نامستعد می ساخت دشمنانش جایگاه بین المللی او را دال بر وابستگی اش به قدرت های خارجی می دانستند درعین حال حس نیرومند اعتماد به نفسش برخی از متحدان بالقوه اش را نیز از وی دور می ساخت چنانچه کشور در آن زمان حائز نظام نسبتا مدرن سیاسی و نه اعمال حاکمیت فردی می بود مردانی همچون ابتهاج می توانستند به خوبی در آن منشاء اثر باشند و در آن صورت تاریخ ایران در قرن بیستم به غایت متفاوت می گردید

حاصل زندگی وی با همسر دومش آذر ابتهاج که مدرس پیشین دندانپزشکی در دانشگاه و یک تاجر موفق بود 4 فرزند می باشد

ابوالحسن ابتهاج بانکدار و برنامه ریز اقتصادی متولد 29 نوامبر 1899 و متوفی به تاریخ 24 فوریه 1999 بود

 


 

 

 

 

  • ۹۴/۰۷/۱۵
  • علیرضا فدائی پور

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی