جامعه شناسی

  • ۰
  • ۰

زمینخواری دولتی

ماجرای زمینخواری و تصاحب غیرقانونی اراضی منابع طبیعی و نیز تغییر غیرقانونی کاربری اراضی کشاورزی در گردنه حیران توسط برخی از صاحبان قدرت و مکنت بازتاب های گسترده ای به لحاظ رسانه ای و اجتماعی درپی داشته تاجایی که مقامات عالیرتبه کشوری تا سطح معاون اول رئیس جمهور وارد قضیه شده و علی الظاهر اراده ای جمعی جهت مقابله با آن پدید آمده است که جای خوشوقتی دارد

اما نکته ای که به همان اندازه جای توجه دارد پدیده ای است که شاید بتوان آن را با عنوان "زمینخواری دولتی" طبقه بندی نمود چندی پیش اسماعیل کهرم بوم شناس شناخته شده کشورمان در جریان مصاحبه ای به صراحت از این نوع زمینخواری و تصاحب اراضی یاد کرد و گفت:"در بحث ساحل خواری، مشکل اصلی خود دولتی ها هستند؛ مثلاً در همین زیبا کنار، صدا و سیما مساحت زیادی از ساحل را به تملک خود درآورده است و فقط کارمندان این سازمان می توانند از ساحل و دریا استفاده کنند. سازمان های دیگر هم مثل هلال احمر و وزارت نفت هم هستند که بخشی از ساحل را به تملک خود درآورده اند" (1)

به عبارتی اگر به حجم و گستره این نوع زمینخواری ها در اراضی مرغوب استان های شمالی کشور از قبیل سواحل دریا، جنگل ها و... که توسط نهادهای دولتی، بانک ها، سازمان های نظامی و...صورت گرفته بنگریم درمی یابیم که به مراتب وسیعتر و گسترده تر از اراضی زمینخواری شده توسط اشخاص حقیقی است و این همه درحالی است که رهبر انقلاب به عنوان عالی ترین مقام کشور در سخنرانی شان تجاوز به اراضی ملی را تحت هرعنوانی ولو حتی برای  امور مقدسی نظیر  ساخت حوزه های علمیه، ممنوع دانستند

در شرایطی که به نظر می رسد نوعی عزم ملی جهت مقابله با زمینخواری و حفاظت از منابع و عرصه های طبیعی از قبیل  جنگل، کوه، سواحل دریا و ... به وجود آمده شاید مناسب تر باشد تا دولت در وهله اول از خود شروع نماید و با خارج نمودن این اراضی از انحصار به آنچه که من آن را "تملک زدایی از توده ها به مدد انحصار دولتی" می نامم خاتمه داده و گامی بلند در فرهنگ سازی جهت مقابله با زمینخواری بردارد

هم اکنون و به دلیل تصرفات و ساخت وسازهای بی رویه مردم و ادارات، دیگر چیزی با عنوان سواحل جنگلی که پیش از این در گیلان به وفور یافت می شد، وجود ندارد و بخشی از اکوسیستم طبیعی اراضی ساحلی نابود گردیده است

بر اساس آمار ارائه شده در حال حاضر تنها 15 الی 20 درصد کل سواحل 600 کیلومتری کاسپین در سه استان گیلان ، مازندران و گلستان قابل دسترسی برای عموم است و چیزی در حدود 80درصد از اراضی مذکور از دسترسی توده مردم خارج است که به نوعی اجحاف عمومی محسوب می گردد چرا که کلیه شهروندان از حقی برابر برای بهره مندی از این مواهب برخوردارند

اینها همه در حالی است که به نظر می رسد دراین خصوص خلاء قانونی نیز وجود نداشته باشد و با توجه به مصوبه هیات وزیران در سال 1388 می بایستی علی القاعده در این راستا گام برداشته می شد  بخشی از مفاد مصوبه مذکور بدین شرح بود: "آن دسته از دستگاه های دولتی و نهادهای عمومی که در حریم شصت متری ساحل دریای خزر دارای مستحدثات هستند موظفند پس از تعیین و اعلام حریم شصت متری ساحل دریای خزر و وفق آیین نامه های مربوط با هماهنگی وزارت کشور در اجرای تبصره ماده 63 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران اقدام به عقب نشینی کامل از حریم شصت متری ساحل دریای خزر کنند و وزارت کشور نیز موظف است در چارچوب این تصویب نامه، زمینه آزادسازی ساحل مزبور از تصرفات دولتی و نهادهای عمومی را با رعایت قوانین و مقررات مربوط فراهم کند" (2)

اما آنچه در عمل اتفاق افتاده ادامه همان روند پیشین و به همان سبک و سیاق گذشته است و به صراحت می توان از شکست این آئین نامه سخن بر زبان راند

 شاید دلیل عمده شکست این طرح را وجود متصرفان بزرگ دولتی دانست که هیچ ارگان و نهادی، توانایی مقابله و آزادسازی حریم اشغال شده توسط آنها را ندارد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-    (http://www.rashtpress.ir/index.php/eghtesad/item/5543-18 )

 

 

2-    (http://dolat.ir/NSite/FullStory/News/?Serv=0&Id=180409 )

این یادداشت در سایت لاهیگ نیز درج شد:

(http://www.lahig.ir/fa/pages/?cid=8146 )

  • ۹۴/۰۶/۲۶
  • علیرضا فدائی پور

نظرات (۱)

  • احمد زاهدی لنگرودی
  • چرا یادداشت: گیلکی، زبان شفاهی را حذف کردی؟!
    به نظرح طرح این مباحث خوب است و فارغ از موضوع-حتا به غنای زبان گیلکی می‌افزاید

    ارسال نظر

    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
    تجدید کد امنیتی